ورکشاپ تجدید سیستم محاسبات ملی افغانستان درکشور هندوستان شهر دهلی 12 الی 19 قوس 1397

ورکشاپ تجدید سیستم محاسبات ملی افغانستان درکشور هندوستان شهر دهلی 12 الی 19 قوس 1397

مقدمه

نظر به لزوم دید مقام محترم اداره ملی احصائیه و معلومات، مقتضی زمان و تقاضای همکاران بین المللی مانند بانک جهانی و صندوق بین المللی پول ورکشاپ تجدید سیستم محاسبات ملی تحت نظر محترم پوهنمل حسیب الله موحد معاون مسلکی اداره ملی احصائیه و معلومات در شهر دهلی کشور هندوستان جهت نهایی ساختن تجدید سیستم محاسبات ملی از تاریخ 12 الی 19 قوس سال 1397 برگزار گردید.

در پروگرام متذکره مشاورین و کارمندان نهاد های ملی و بین المللی ذیل اشتراک ورزیده بودند:

  • مشاورین بانک جهانی
  • مشاور صندوق بین المللی پول بخش آسیای میانه
  • کارمندان بخش محاسبات ملی وزارت احصائیه کشور هندوستان
  • کارمندان ریاست محاسبات ملی اداره ملی احصائیه و معلومات
  • نماینده وزارت مبارزه با مواد مخدر
  • نماینده دافغانستان بانک

ادارۀ ملی احصائیه و معلومات با پشتیبانی تخنیکی بانک جهانی روش محاسبه تولید ناخالص داخلی  را به منظور تطبیق پیشنهادات سیستم محاسبات ملی (SNA 2008) تجدید نمود. سلسله زمانی تولید ناخالص داخلی تجدید شده از سال 1395 که سال اساس نیز تعین شده آغاز و سیستم گذارشدهی نیز از سال خورشیدی به سال مالی تغییر نموده است.

 

ادارۀ ملی احصائیه و معلومات برنامه ریزی بازنگری را در سه مرحله انجام داد:

  1. نهایی سازی  روش کاری برای سال اساس 1395
  2. انتشار برآوردهای سال اساس همراه با برآورد سال های 1396 و 1397 با استفاده از روش های جدید
  3. گسترش سلسلۀ زمانی در مرحله دوم توسعه.

 

موضوعات شامل پروگرام                                                             

  1. بررسی رهنمود روش برآورد های سیستم محاسبات ملی و منابع ارقام توسط متخصصین بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و وزارت احصائیه کشور هندوستان.
  2. تصمیم گیری در مورد روش و برآورد بخش های خاصی (کوکنار و ساختمان ها).
  3. مرور بر میتودولوژی کاری و آشنایی با روش های استفاده شده.
  4. تبادل تجارت کاری و کمک های تخنیکی بین اداره ملی احصائیه و معلومات کشور افغانستان و وزارت احصائیه کشور هندوستان، تقویت روابط با صندوق بین المللی پول در آسیای میانه و هماهنگ سازی کمک های تخنیکی بانک جهانی و صندوق بین المللی پول جهت همکاری تخنیکی بیشتر برای ادارۀ ملی احصائیه و معلومات.

 

در سه روز اول این ورکشاپ (12الی 14 قوس)، متخصص بانک جهانی آقای برند شتروک متخصص همکار در قسمت تجدید سیستم محاسبات ملی در مورد روش های کاری موجود و سیستم تجدید شدۀ محاسبات ملی به صورت دوره ای به متخصصین و کارمندان تخنیکی ادارۀ ملی احصائیه و معلومات به طور مفصل معلومات دادند که مورد جلب و توجه اشتراک کننده گان قرار گرفت و در جریان هر موضوع جهت بهبود سیستم جر و بحث های تخنیکی صورت گرفت و در مدت 3 روز تمام کارکرد های دوره 2 ساله خویش را ارائه نمود.

در ادامه تجدید سیستم متذکره توسط دو تن از متخصصین بانک جهانی و صندوق بین المللی پول در آسیای میانه مورد بررسی قرار گرفت که مشترکاً با تیم تخنیکی محاسبات ملی افغانستان، در مورد موضوعات میتودولوژیکی و همچنان با کارمندان بخش محاسبات ملی وزارت احصائیه کشور هندوستان در مورد منابع ارقام بحث و گفتگو کردند و تجارب خویش را شریک نمودند.

در دو روز اخیر پروگرام به اساس نظریات ارایه شدۀ  متخصصین و کارمندان ارشد بخش محاسبات ملی وزارت احصائیه هندوستان، در میتولودولوژی ترتیب شده اصلاحات لازم وارد و وظایف خاص برای اجرا آن به تیم تخیکی محاسبات ملی جهت تکمیل نمودن آن داده شد.

 

نظریات متخصصین در مورد تجدید سیستم محاسبات ملی

  • جداول عرضه و استفاده که ترتیب شده مطابق به معیار های بین المللی است که دراکثر کشورهای جهان مروج میباشد و مورد ستایش اشتراک کننده گان  قرار گرفت.
  • طبقه بندی محصولات در جداول عرضه و استفاده مطابق تصنیف معیاری بین المللی رشته فعالیت  ISIC ترتیب شده است که باید به اساس طبقه بندی مرکزی محصولات (CPC) مجددا تصنیف گردد.
  • نتایج جداول عرضه و استفاده باید پس از نهایی شدن برآوردها در وب سایت ادارۀ ملی احصائیه و معلومات ادارۀ ملی احصائیه و معلومات منتشر گردد.
  • داشتن یک رهنمود برای منابع و روش های کاری ضروری بوده، جهت اطمینان باید سافت آن در فایل های مربوط حفظ گردد. این رهنمود باید از جمله اسناد مهم و با ارزشی باشد و هر بار که بازبینی می شود، تجدید گردد.
  • تلاش برای رفع خلا های ارقام که یقیناً منجر به منابع جدید ارقام خواهد شد صورت گیرد، همچنان مهم است که روش     سنجش ها تا زمان تجدید نظر بعدی تغییر نکند تا اطمینان حاصل شود که مقادیر برآورد شده در طول زمان قابل مقایسه باشد.
  • تجدید بعدی سیستم محاسبات ملی ممکن است الی سه سال بعد، که منابع ارقام قابل دسترس باشد، انجام شود.
  • در قسمت هماهنگی با SNA 2008  باید یک بخش توضیحات در رهنمود اضافه گردد.
  • یک بخش توضیحات در خلا ارقام  و فعالیت برای رسیدگی به آنها مطابق به شیوه سودمندبودن درآمد در مقايسه با هزينه مصارف اضافه گردد.
  • نسبت های عامل و حاصل تولید فعلی که از جداول عرضه و استفاده حاصل می شود باید با سایر کشورها در منطقه مقایسه شود و در مقایسه با ارقام مالیاتی سیستم سکتاس سازگار و قابل اعتماد باشد. این موضوع باید بخشی از بررسی سیستماتیک برای تمام رشته های فعالیت در نظر گرفته شود.
  • هزینه های دولت در سازمان های غیردولتی باید به عنوان انتقالات، طبقه بندی و ثبت شود.  در حال حاضر وزارت مالیه ترتیب حسابات دولت را به شکل معیاری طبقه بندی ننموده و به عنوان انتقالات ثبت نمی باشد که باید از مصارف بینی دولت وضع گردد.
  • اقتصاد کوکنار باید شامل شاخص های تولید ناخالص داخلی گردد. جداول عرضه و استفاده اختصاصی برای کوکنار تهیه گردیده و در این زمینه توضیح بیشتر را فراهم کرده و مفهوم ساختار اقتصاد کوکنار را ارائه دهد. بناً ارقام تولید ناخالص داخلی باید استفاده کنندگان را قادر سازد که به راحتی اقتصاد کوکنار را برای نظارت بر اقتصاد غیر کوکنار به کار گیرند. بناً پیشنهاد گردید تا تولید کوکنار در جدول اصلی زیر سه کتگوری یعنی زراعت، صنعت و خدمات (تجارت، ترانسپورت و امنیت) شامل حسابات تولید گردد.
  • یک رهنمود معیاری باید برای استفاده کنندگان در مورد نحوه محاسبه اقتصاد کوکنار تهیه شود. در نشریه تولید ناخالص داخلی باید یک جدول جداگانه درباره کوکنار ارائه شود.
  • برای شناسایی یک روش قابل قبول برای تخمین حاصل تولید از ساختمان ها تهیه گردد. برای اطمینان بیشتر، برآوردهای باید بر اساس نسبت تولید نیروی کار و ارقام مالیاتی سیستم جامع و معیاری سکتاس ارزیابی گردد.
  • تعدیل قیمت های CIF-FOB باید با روش متداول مورد استفاده بانک مرکزی سازگار باشد.
  • روش ساده ای از تعدیل قیمت های CIF-FOB که در حال حاضر در تجدید نظرسیستم محاسبات ملی استفاده شده ، مطابق با شیوه های بین المللی  بوده و باید ادامه یابد.
  • ارزش واردات افغانی (ارزش کاغذی - پول افغانی که در خارج از کشور چاپ می شود) باید در ارزش واردات سیستم محاسبات ملی برای اطمینان از سازگاری کامل ارقام محاسبات ملی و بیلانس تادیات بانک مرکزی،  اضافه شود. این ارقام باید توسط بانک مرکزی تهیه شود نه اینکه ادارۀ ملی احصائیه و معلومات آنرا خود برآورد و یا محاسبه کند.
  • ارقام خدمات دلالی مالی اندازه گیری شده غیر مستقیم یا FISIM و بیلانس تادیات باید توسط دافغانستان بانک و ادارۀ ملی احصائیه و معلومات به طور مداوم گزارش داده شود.
  • قسمیکه سازمان های غیردولتی در افغانستان نقش مهمی ایفا می کنند، حاصل تولید آنها باید جداگانه محاسبه شود.

 

تصامیم ادارۀ ملی احصائیه و معلومات

  • در ترتیب جداول عرضه و استفاده که ستون فقرات سیستم محاسبات ملی را تشکیل میدهد تلاش صورت خواهد گرفت تا به زودترین فرصت ممکنه نهایی گردد و در ویب سایت ادارۀ ملی احصائیه و معلومات برای سهولت بیشتر برای استفاده کنندگان در قالب اکسل منتشر گردد.
  • این اداره به طور کامل با نظریات ارائه شده موافق است و نظریات شانرا در رهنمود منابع و روش برآورد ها وارد نموده و نهایی می کند.
  • تا زمانی تجدید بعدی سیستم، هیچ تغیری در رهنمود منابع و روش برآورد وارد نخواهد شد.
  • اقداماتی لازم  برای بهبود ارقام در نظر گرفته خواهد شد تا آنها را در تجدید بعدی سیستم، آماده ساخته و مورد استفاده       قرار دهد.
  • در تجدید سیستم محاسبات ملی، اقتصاد کوکنار در تمام بخش ها (زراعت،صنعت و خدمات)  محاسبه شده،  یک جدول جداگانه عرضه و استفاده برای اقتصاد کوکنار ایجاد شده است و در طول ورکشاپ درین مورد توضیحات بیشتر داده شد. به اساس بحث های ورکشاپ و نظریات کارشناسان وزارت مبارزه با مواد مخدر این بخش بزودی تکمیل خواهد شد.
  • روش کاری برای تخمین ارقام ساختمان ها که طی ورکشاپ مشخص گردید، بزودی ممکن از ارقام سکتاس، اف مس و سروی وضعیت زنده گی مردم در افغانستان استفاده خواهد شد. سکتاس ارقام بخش رسمی ساختمان ها و اف مس بخش غیر رسمی هزینه های خانوار در ساختمان ها را نشان می دهد. همانطور که اطلاعات سکتاس به 6 ولایت عمده محدود می شود، برای پوشش سایر ولایات، این موضوع با وزارت محترم مالیه شریک خواهد شد تا در زمینه اقدامات لازم صورت گیرد.
  • بعد از بحث در مورد روش های کاری کشور هندوستان که دارای ارقام تجاری بر اساس نظرسنجی های تجاری میباشد، ادارۀ ملی احصائیه و معلومات، پس از مقایسه رهنمود کاری کشور هندوستان، نکات ذیل را قابل ملاحظه میداند:
  1. برای مفاد تجاری تولید و محصولات صنایع فابریکاتی و معادن، نتایج در هند با نتایج کنونی افغانستان مطابقت دارد.
  2. برای مفاد تجاری محصولات زراعت، نتایج برای افغانستان کمتر از هند است. اما این امر قابل قبول است زیرا سهم محصولات  زراعت از طریق تجارت در افغانستان بسیار کمتر از هند است (به دلیل نرخ بالای مصرف خود برای امرار معیشت زراعت).
  • دستورالعمل استفاده شده توسط  دافغانستان بانک برای محاسبه بیلانس تادیات 25٪ برای حمل و نقل و تنظیم بیمه در روش محاسبات ملی در بخش واردات و صادرات در نظر گرفته میشود و با ارقام دافغانستان بانک سازگاری خواهد داشت.
  • پس از بررسی، ادارۀ ملی احصائیه ومعلومات موافقه دارد که تغییرات روش پیشنهاد شده توسط متخصصین را که FISIM سازگار با SNA 2008  باشد به کمک تخنیکی بانک جهانی، در نظر ګرفته و ارقام مربوط را دافغانستان بانک تهیه نماید.

 

در ختم ورکشاپ برویت پیشنهادات یادداشت شده و نظریات اشتراک کننده گان، وظایف ذیل قابل اجرا دانسته شد:

  1. اجراات در مورد پیشنهادات اشتراک کننده گان ورکشاپ
  • بانک جهانی متخصص محاسبات ملی را برای اجرای یک ماموریت جدید برای نهایی سازی سیستم دعوت نماید.
  • در جریان ماموریت جدیدی متخصص بانک جهانی برآورد های سال اساس به قیمت های جاری و ثابت تکمیل و کارشناسان ادارۀ ملی احصائیه و معلومات برآورد های سال مالی 1396 و 1397 را مطابق به میتود جدید ترتیب و الی ختم ماموریت تکمیل نمایند.
  • یک ورکشاپ دو روزه از طرف متخصص بانک جهانی در مورد تغییرات سیستم برای کارشناسان محاسبات ملی ادارۀ ملی احصائیه و معلومات به منظور آموزش آخیری و انتقال سیستم کاری دایر گردد.
  • کارشناسان محاسبات ملی پریزنتیشن را در مورد تغییرات وارده در میتودلوژی و تجدید سیستم محاسبات ملی تهیه نموده و برای هیت تخنیکی ادارۀ ملی احصائیه و معلومات ارائه نمایند.

 

  1. فعالیت های مربوط به انتشار نتایج تجدید سیستم
  • برعلاوه نتایج سال اساس 1395 ارقام سال های مالی 1396 و1397 نیز مطابق به میتودلوژی جدید ترتیب و در اوایل برج حمل سال شمسی 1398 به نشر خواهد رسید.
  • تهیه یک ورق خلاصه نتایج تجدید سیستم برای پرس کانفرانس به زبان های دری، پشتو و انگلیسی .
  • تهیه دو ورق خلاصه نتایج جهت اگاهی عامه از تغییرات وارد شده در سیستم به زبان های دری، پشتو و انگلیسی (صرف یکبار).
  •   رهنمود منابع و روش کاری که یک سند مهم برای کارشناسان ادارۀ ملی احصائیه و معلومات و استفاده کننده گان ارقام محاسبات ملی است در قدم اول به زبان انگلیسی چاپ و در وب سایت اداره به نشر برسد. در قدم بعدی بعد از ترجمه به زبان دری و پشتو، چاپ و در ویب سایت اداره منتشر گردد. این سند تا تجدید بعدی سیستم، رهنمود کاری محاسبات ملی خواهد بود و تغییرات در آن وارد نخواهد شد.
  • یک نشریه اختصاصی محاسبات ملی که حاوی ارقام در مورد تولید ناخالص داخلی، رشد اقتصادی ، سهم سکتور ها و معلومات در مورد  منابع و روش کاری مطابق به سیستم محاسبات ملی 2008 خواهد بود، ترتیب و در آغاز سال 1398 هجری شمسی به نشر خواهد رسید.